องค์คุณ ๔ ประการ ของความเป็นบัณฑิต

ขอนอบน้อมแด่องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ผู้ทรงพระคุณอันประเสริฐด้วยเศียรเกล้า กราบแทบเท้าพระเดชพระคุณหลวงพ่อ พระเถรานุเถระด้วยความเคารพอย่างสูง สวัสดีเพื่อนสหธรรมิกทุกรูป เจริญพร สามเณร อุบาสก อุบาสิกา และยอดกัลยาณมิตร ลูกหลานยายผู้เป็นบัณฑิตทุกท่าน วันนี้เป็นบุญใหญ่อีกวันหนึ่งที่ทุกท่านได้มาร่วมพิธีบำเพ็ญกุศลของคุณยายอาจารย์มหารัตนอุบาสิกาจันทร์ ขนนกยูง ผู้เป็นขวัญและกำลังใจอย่างไม่มีผู้ใดเสมอเหมือน ขอน้อมนำคุณธรรมมาเชิดชูบูชาประกาศพระคุณของคุณยาย ผู้เป็นประทีปส่องสว่างยังใจของลูกหลานให้งดงามสืบไป ทุกครั้งที่ได้มาตามระลึกถึงพระคุณของคุณยายอาจารย์ ก็เหมือนกับว่าเราได้มาเติมความสว่างไสวให้กับใจของเรา คุณยายเป็นยอดกัลยาณมิตร เป็นบัณฑิต ยอดนักสร้างบารมี ขึ้นชื่อว่าบัณฑิตคือคนที่มีใจผ่องใสอยู่เป็นปกติ ทำให้มีความเห็นถูก ยึดถือค่านิยมที่ถูกต้อง สามารถดำเนินชีวิตอยู่ด้วยปัญญา เป็นผู้รู้ดีคือรู้ว่าอะไรดี อะไรชั่ว เป็นผู้รู้ถูกคือรู้ว่าอะไรถูก อะไรชั่ว เป็นผู้รู้ชอบ คือรู้ว่าอะไรบุญ อะไรบาป บัณฑิตอาจเป็นใครก็ได้ เช่นอาจเป็นผู้ที่ไม่ได้เรียนหนังสือ อาจเป็นชาวไร่ชาวนา อาจเป็นผู้มีการศึกษาสูง ๆ อาจเป็นญาติของเรา หรืออาจเป็นคนที่อยู่รอบข้างของเรา เป็นต้น แต่ไม่ว่าจะเป็นใครก็ตาม จะต้องเป็นผู้ที่มีจิตใจผ่องใส และดำเนินชีวิตอยู่ด้วยปัญญา จึงเรียกว่าคนดี คนทั่วไปมักเข้าใจว่าผู้ที่เรียนหนังสือจนได้รับปริญญาถึงดอกเตอร์นั้นคือบัณฑิต ความจริงแล้วนั่นเป็นเพียงบัณฑิตทางโลกเท่านั้น ยังไม่ใช่บัณฑิตที่แท้จริง เพราะผู้ได้รับปริญญามีวุฒิบัตรเป็นประกันแล้ว ถ้าความประพฤติไม่ดี อาจทำให้ติดคุก ติดตาราง หรืออาจติดยาบ้าได้ แต่บัณฑิตที่แท้จริงต้องเป็นผู้ตั้งใจละชั่ว ประพฤติชอบ ประกอบคุณความดี ความถูกต้อง ความสุจริต สามารถป้องกันตนให้พ้นจากคุก ป้องกันตนให้พ้นจากตาราง และป้องกันตนให้พ้นจากอบาย หรือแม้กระทั่งจากนรกได้ ดังพุทธพจน์ที่ว่าบัณฑิตย่อมไม่ทำบาปเพราะเหตุแห่งตน ย่อมไม่ทำบาปเพราะเหตุแห่งบุคคลอื่น บัณฑิตไม่พึงปรารถนาบุตร ไม่พึงปรารถนาทรัพย์ ไม่พึงปรารถนาแว่นแคว้น และไม่พึงปรารถนาความสำเร็จ เพื่อตน ไม่พึงทำ บัณฑิตนั้นพึงเป็นผู้มีศีล มีปัญญา ตั้งอยู่ในธรรม จากพุทธพจน์นี้ อาจกล่าวสรุปความได้ว่าบัณฑิตมิใช่ผู้มีเพียงปริญญาเท่านั้น แต่คือผู้ที่อุดมไปด้วยศีล สมาธิ และปัญญา คุณยายอาจารย์มหารัตนอุบาสิกาจันทร์ ขนนกยูง ของพวกเราทั้งหลาย ท่านก็เป็นแบบอย่างในเรื่องนี้ได้ดี คุณยายของเรา ท่านเป็นคนจริง คิดดี พูดดี ทำดี เป็นปกติ ใจท่านใส ใจท่านหยุดเป็นปกติ แม่น้ำทั้งหลายในโลกที่ไหลไป ย่อมไปรวมยังมหาสมุทร สายฝนที่ตกลงมาจากฟ้า แม้มากมายเพียงใด ก็ไหลรวมสู่มหาสมุทร มหาสมุทรย่อมเป็นแหล่งรวมที่รองรับน้ำ ความเต็มหรือพร่องของมหาสมุทรย่อมไม่ปรากฏฉันใด คุณยายอาจารย์ก็เช่นกัน ท่านเป็นบัณฑิต เป็นแหล่งรวมของคุณธรรมทั้งหลาย ดังที่พระเดชพระคุณหลวงพ่อธัมมชโยได้กล่าวสรรเสริญคุณยายไว้ว่า คุณยายเป็นดั่งพระเจดีย์ ชีวิตของบัณฑิตเป็นชีวิตของนักสร้างบารมี คือเป็นผู้ดำเนินชีวิตด้วยปัญญา รู้บุญรู้บาป รู้ตามสภาพธรรมอันแท้จริงที่เป็นไปของโลก รู้ว่าสิ่งทั้งหลายมีการเกิดขึ้น ตั้งอยู่ และเสื่อมสลายไปเป็นธรรมดา รู้ว่าเราเกิดมาเพื่อสร้างบารมี เพื่อมุ่งทำพระนิพพานให้แจ้ง เพื่อมุ่งไปสู่ที่สุดแห่งธรรม ชีวิตของคุณยายเป็นชีวิตของบัณฑิต ยอดนักสร้างบารมี ชีวิตของคนจริงที่เดินทางอย่างมีเป้าหมาย เดินทางสายกลาง เดินตามพระธรรมคำสั่งสอนอันประเสริฐของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า คุณยายเป็นผู้ที่เข้าถึงที่พึ่งที่แท้จริง เข้าถึงผู้รู้แจ้งภายใน คุณยายจึงเป็นคนที่รู้จักโลกและชีวิตได้เป็นอย่างดี ซึ่งพระพุทธองค์เรียกบุคคลผู้รู้นี้ว่าบัณฑิต คุณยายจึงเป็นบัณฑิตที่แท้จริง องค์คุณ ๔ ประการ ของความเป็นบัณฑิตคือ กตัญญูรู้อุปการะคุณที่ท่านทำแล้วแก่ตน อัตตสุทธิ ทำตนให้บริสุทธิ์ ปริสุทธิ ทำผู้อื่นให้บริสุทธิ์จากบาป สังคหะ สงเคราะห์แก่ชุมชนทั้งหลาย คุณธรรม ๔ ประการนี้ ปรากฏชัดในคุณธรรมของคุณยาย คุณยายท่านมีความกตัญญูต่อคุณพ่อ คุณแม่ ต่อครูบาอาจารย์ คือพระเดชพระคุณหลวงพ่อวัดปากน้ำ ภาษีเจริญ คุณยายเป็นลูกยอดกตัญญูตั้งแต่สมัยที่ท่านเป็นเด็ก ท่านจะเป็นเด็กดี เคารพเชื่อฟังพ่อแม่ ไม่ทำสิ่งไม่ดีทั้งหลายให้พ่อแม่ต้องเสียใจ ท่านจะตื่นแต่เช้า ๆ ช่วยคุณพ่อคุณแม่ทำงาน แบ่งเบาภาระท่าน คุณยายจึงเป็น จึงเป็นที่รักของทุก ๆ คน เมื่อคุณพ่อของท่านละจากโลกไปแล้ว คุณยายก็ได้เพียรพยายามอย่างยิ่งที่จะไปตามหาพ่อ และในที่สุดก็สามารถช่วยเหลือคุณพ่อให้พ้นจากนรกได้ คุณยายจึงได้ชื่อว่าได้ทำหน้าที่ที่ดีของลูก ผู้มีความกตัญญูกตเวที ต่อพระเดชพระคุณหลวงพ่อวัดปากน้ำด้วย คุณยายอาจารย์นั้นพระเดชพระคุณหลวงพ่อได้เอ่ยปากชมว่าลูกจันทร์นี้เป็นหนึ่งไม่มีสอง คุณยายตั้งใจทำสิ่งที่ดีให้ดีที่สุด ไม่ทำในสิ่งที่ทำให้ท่านต้องเป็นกังวลหรือไม่สบายใจ ไม่เคยทำให้พระเดชพระคุณหลวงพ่อวัดปากน้ำต้องลำบากหรือเสียเวลา ท่านจะหมั่นสอนตัวเองเสมอ ๆ สิ่งไหนที่พระเดชพระคุณหลวงพ่อสอนไว้ก็จะทำตาม ไม่ให้ท่านต้องมาสอนซ้ำ ๆ ย้ำ ๆ ชีวิตของคุณยายยอมสละได้เพื่อทดแทนพระคุณของครูบาอาจารย์ องค์คุณประการที่ ๒ ของความเป็นบัณฑิตคืออัตตสุทธิ กระทำตนให้บริสุทธิ์จากบาป คุณยายท่านรักที่จะสั่งสมความบริสุทธิ์ให้แก่ตน รู้ว่าการสั่งสมบุญ การประพฤติปฏิบัติธรรมจะทำให้จิตใจของเราสะอาดบริสุทธิ์ ท่านจึงตั้งใจที่จะสร้างบุญ สร้างบารมี ยอมเสียสละชีวิตทั้งชีวิตทางโลกเพื่อมุ่งมาแสวงหาความบริสุทธิ์ ประพฤติพรหมจรรย์ตามอย่างพระอริยเจ้าทั้งหลายในกาลก่อน เราจะสังเกตว่าคุณยายเป็นผู้รักบุญมาก ท่านจะสอนให้พวกเรารักบุญ สอนให้เราทำความดีให้สุดชีวิต เพราะเราเข้าวัดมาแล้ว ก็มุ่งอย่างเดียวคือเพื่อมาสร้างความดีให้มาก ๆ มาเอาบุญเพื่อที่จะทำประโยชน์ที่แท้จริงให้แก่ตัวเอง มาเพื่อทำตนให้บริสุทธิ์จากบาป ดังนั้น เราจะต้องทำความดีให้สุดชีวิต การปฏิบัติธรรมเป็นสิ่งที่สำคัญที่สุด จะทำให้ใจของเราบริสุทธิ์จากบาปอกุศล คุณยายอาจารย์ท่านรักในการปฏิบัติธรรมเป็นชีวิตจิตใจ เมื่อได้ทราบข่าวว่ามีครูบาอาจารย์ที่สามารถสอนวิชชาธรรมกาย ใจท่านก็มุ่งมั่นที่จะศึกษาวิชชาธรรมกาย ท่านยอมเสียสละความสุข ความสบายทางโลก ยอมจากแม่ผู้เป็นที่รัก เพื่อมาศึกษาวิชชาธรรมกาย แม้ไม่อาจรู้ได้ว่าในอนาคตจะเป็นเช่นใด สุขทุกข์หรือยากลำบากสักเพียงใด ไม่มีอุปสรรคใดที่จะมาเปลี่ยนจิตใจที่รักในการศึกษาวิชชาธรรมกายได้ เพราะคุณยายรู้ว่าเมื่อคุณยายบริสุทธิ์แล้วก็จะสามารถช่วยตนเองและผู้อื่นได้ ดังที่พวกเราประจักษ์ดีแล้วว่าเพราะมีคุณยายจึงมีพระเดชพระคุณหลวงพ่อทั้งสอง จึงมีวัดพระธรรมกาย และมีพวกเรา พวกเราเป็นผู้โชคดี ที่มีโอกาสได้เกิดเป็นมนุษย์ มนุษย์และเทวดาทั้งหลายไม่มีโอกาสในสิ่งนี้ สิ่งที่หมู่คณะของเรากำลังจะทำอยู่นี้ ไม่ใช่สิ่งที่ใครจะทำกันได้ง่าย ๆ คุณยายให้ความสำคัญต่อการนั่งธรรมะมากที่สุด ระยะแรกของการปฏิบัติธรรม แม้ท่านจะยังไม่มีผลการปฏิบัติดีนัก ในที่สุดยายก็ไม่เคยว่างเว้นจากการดิ่งกลางเลย ตลอดชีวิตของคุณยายแม้จะเจ็บป่วย ป่วยไข้จนแทบหมดกำลังใจ เรี่ยวแรงก็ไม่ทิ้งการปฏิบัติธรรมะ สิ่งใดที่เป็นเหตุปัจจัยในการส่งเสริมการปฏิบัติธรรม ท่านจะตั้งใจฝึกฝนอบรมตนเองอย่างเต็มที่ การปฏิบัติธรรมมาก่อนใคร เลิกนั่งก็ลุกเป็นคนสุดท้าย นอกรอบใจของท่านก็อยู่ธรรมะ อยู่ที่กลางตลอดเวลา ชีวิตของคุณยายท่านบริสุทธิ์และดีงาม ธรรมะของท่านจึงก้าวหน้าและอยู่แนวหน้าตลอด ใจของท่านมีความบริสุทธิ์จากบาปอกุศล ท่านเป็นบัณฑิตเพราะท่านสั่งสมบุญ สั่งสมบารมีด้วยการประพฤติปฏิบัติธรรม เพราะบุญหากประพฤติปฏิบัติแล้วย่อมนำสุขมาให้ องค์คุณข้อที่ ๓ ของบัณฑิตคือกระทำผู้อื่นให้บริสุทธิ์จากบาป คุณยายอาจารย์ของเรา ท่านมีความเมตตากรุณามากเลยทีเดียว ปรารถนาดีที่จะให้พวกเราทุก ๆ คนมีความบริสุทธิ์จากบาปอกุศล ท่านสามารถนำธรรมะที่ลึกซึ้ง มาสอนแก่ลูกศิษย์ด้วยถ้อยคำที่สั้น กระชับ เข้าใจง่าย ผู้ฟังสามารถน้อมนำธรรมะหรือคำสอนของท่านไปใช้ให้เกิดประโยชน์ในภพหน้าหรือภพนี้ได้อย่างดีทีเดียว ท่านมีหัวใจของยอดครู เป็นครูบาอาจารย์นั่นเอง ท่านคอยอบรมสั่งสอนอย่างไม่เห็นแก่เหน็ดเหนื่อย แม้คุณยายนอนป่วยอยู่บนเตียง แม้ลุกไม่ไหว ศิษย์ไปขอความช่วยเหลือ ท่านก็ให้ความช่วยเหลือสั่งสอนให้ความดี ให้เป็นผู้มีความบริสุทธิ์ ลูกหลานคนใดที่มีทุกข์ร้อนใจ มาปรึกษาขอบารมีท่านช่วย ท่านก็ให้ความเมตตา ท่านจะสอนแนะนำให้ทำบุญเยอะ ๆ ให้นั่งสมาธิมาก ๆ เมื่อมีบุญบารมีมาก ๆ การนั่งสมาธิมาก ๆ ก็สามารถช่วยเหลือตัวเองได้ ใจก็ผ่องใส มีความบริสุทธิ์ บาปอกุศลก็เข้าไปในใจไม่ได้ พวกเราทุกคนโชคดีมาก ที่ได้เกิดมาสร้างบารมีติดตามท่าน เพราะคุณยายท่านอยู่กับเราตลอด ดังคำสอนที่ว่าพอยายจะลงมาเกิด ยายจะตามพวกเราลงมาอีก ตามมาให้หมด ยายจะขนไปให้หมดนั่นแหละ ไปสวรรค์ก็เอาไปให้หมด ไปนิพพานก็เอาไปให้หมด จะลงมาสร้างบุญสร้างบารมีก็จะตามลงมาให้หมด ที่สำคัญที่ท่านฝากไว้กับพวกเราก็คือการปฏิบัติธรรมเจริญภาวนา ซึ่งคุณยายเคยกล่าวไว้ว่าเป็นสุดยอดของการฝึกตัวทีเดียว และเป็นวิธีเดียวที่จะเข้าถึงที่พึ่งที่แท้จริง คือพระธรรมกายภายใน สิ่งนี้จะทำให้เรารอดพ้นจากอบายภูมิได้ วิธีเข้าถึงพระธรรมกายภายใน ท่านก็บอกไว้ก็คือทำใจให้หยุด ทำใจให้นิ่ง บุคคลที่สามารถเป็นแบบอย่างให้เราได้อย่างดีที่สุดในตอนนี้ก็คือคุณยายอาจารย์ และพระเดชพระคุณหลวงพ่อ ได้ชื่อว่าทำตนให้บริสุทธิ์จากบาป และทำผู้อื่นให้บริสุทธิ์จากบาปด้วย ดังเช่นบัณฑิตทั้งหลายในกาลก่อน มีพระบรมโพธิสัตว์เป็นต้น องค์คุณข้อที่ ๔ ของบัณฑิตคือสังคหะ หรือการสงเคราะห์ชุมชนทั้งหลาย ขอบเขตของคุณยายอาจารย์ของพวกเรานี้มีใจกว้างใหญ่มากมายเหลือเกิน หากจะเทียบแล้ว เป็นแสนโกฏิจักรวาล อนันตจักรวาล ก็ยากที่จะมาเทียบได้ทีเดียว เพราะว่าท่านตั้งความปรารถนาว่าจะช่วยให้ได้ทุกคน แม้ท่านจะเกิดแล้วตายซ้ำแล้วซ้ำอีก จะมาสร้างวัด จะมาตามพวกเรามาสร้างบุญสร้างบารมีเป็นหมู่คณะก็ตาม ท่านจะค้นไปให้หมด ดูซิว่าใจของท่านยิ่งใหญ่ขนาดไหน ท่านปรารถนาสงเคราะห์สรรพสัตว์ทั้งหลาย และก็ได้กระทำตลอดชีวิตในภพนี้เป็นต้น คุณยายอาจารย์ท่านฝึกฝนตัวเองแบบชนิดที่ว่าเอาชีวิตเป็นเดิมพันให้คนที่เอ่ยบอก เอ่ยปากว่าเป็นบุคคลที่ไม่ดี หรือสิ่งต่าง ๆ มาเป็นบุคคลที่ศักดิ์สิทธิ์ เป็นคนที่บริสุทธิ์ โดยการเข้าถึงพระธรรมกายภายใน ช่วยเหลือสรรพสัตว์ได้ สมัยคุณยายทำวิชชาอยู่กับพระเดชพระคุณหลวงพ่อวัดปากน้ำ ภาษีเจริญ ท่านไม่ได้หนีไปไหนเลย ไม่ยอมหนีไปไหน อยู่แต่ในโรงงานทำวิชชาธรรมกาย นั่งเป็นนั่ง นิ่งเป็นนิ่ง ปล่อยชีวิตยอมตายกันทีเดียว และก็ช่วยมนุษย์และชุมชนทั้งหลายได้อย่างเป็นอัศจรรย์ ใจของท่านนี้จะเลี้ยงสรรพสัตว์ให้ได้ทั้งหมด มีเท่าไหร่ท่านบอกว่าท่านจะไม่ให้มนุษย์ต้องทำมาหากิน ไม่ต้องอด ๆ อยาก ๆ จะเอาสมบัติจักรพรรดิมาให้ลูกน้องหรือว่ามนุษย์ให้เหลือกินเหลือใช้ เพราะว่าไม่ต้องเสียเวลาทำมาหากิน มีหน้าที่อย่างเดียวคือหยุดกับนิ่ง อย่างนี้แหละเป็นการเตรียมตัวที่ยิ่งใหญ่ของคุณยายอาจารย์ เป็นการสั่งสมเสบียงใหญ่ เพื่อรองรับงานบุญใหญ่ ๆ นี้แหละเรียกว่าประโยชน์ระยะยาว จะเอาไปนิพพานให้หมดทุก ๆ คนเลย ท่านจึงสั่งสมบุญใหญ่ ๆ ตั้งแต่ทำทาน รักษาศีล เจริญภาวนาไม่เคยขาด โดยเฉพาะงานใหญ่ ๆ ดังที่พระเดชพระคุณหลวงพ่อบอกว่างานกฐินนี้สรีระร่างของคุณยายอาจารย์ยังอยู่ ให้รีบทำบุญกับคุณยายอาจารย์นะ เพราะว่าคุณยายอาจารย์ตั้งใจจะทอดกฐินให้ได้ เพราะเป็นบุญใหญ่ที่จะทำให้ได้สมบัติจักรพรรดิ รูปสมบัติก็ดี ทรัพย์สมบัติก็ดี หรือคุณสมบัติก็ดี ๓ สิ่งนี้หรือสิ่งอื่น ๆ จะต้องติดตามตัวเราไปข้ามภพข้ามชาติ พระเดชพระคุณหลวงพ่อทัตตชีโวเคยกล่าวไว้ว่าสุเมธดาบสตอนที่สร้างมหาทานบารมีนั้น ท่านมีความตั้งใจที่จะสร้างทานบารมีเป็นอันดับแรก เพราะเหตุใดสุเมธดาบสจึงต้องสร้างบารมีเป็นอันดับแรก สุเมธดาบสปรารถนาที่จะเป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าและต้องเลี้ยงตัวเองทั้งชาตินี้และชาติหน้า ต้องเวียนว่ายตายเกิดอีกนับภพนับชาติไม่ถ้วน จำเป็นจะต้องสร้างบุญสร้างบารมี คือมหาทานบารมีให้มากที่สุดเท่าที่จะมากได้ และคุณยายอาจารย์ของพวกเราก็เช่นเดียวกัน ได้ทำตามอย่างพระโพธิสัตว์ในกาลก่อนทีเดียว ท่านมุ่งมั่นที่จะสร้างมหาทานบารมีเป็นอันดับแรก เพื่อภพชาติต่อไปจะได้มาทำหยุดทำนิ่งอย่างเดียว นี้คือคุณธรรมของคุณยายอาจารย์ที่ท่านสอนแล้วก็ทำให้ดู อย่างนี้แหละเรียกว่าบัณฑิตที่แท้จริง ในโอกาสนี้ขอเรียนเชิญทุกท่านน้อมนำใจประพฤติปฏิบัติ บูชาแด่คุณยายอาจารย์โดยพร้อมเพรียงกันนะ ********************************* จบ *********************************