ความบริสุทธิ์ในทัศนคติของพระพุทธศาสนา

(ตั้งนะโม ๓ จบ) อตฺตนาว กตํ ปาปํ อตฺตนา สงฺกิลิสฺสติ อตฺตนา อกตํ ปาปํ อตฺตนา ว วิสุชฺฌติ สุทฺธิ อสุทฺธิ ปจฺจตฺตํ นาญฺโญ อญฺญํ วิโสธเย ขอนอบน้อมแด่องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ผู้ทรงเป็นนาถะของโลก กราบคารวะพระเดชพระคุณหลวงพ่อที่เคารพเป็นอย่างสูง คารวะพระเถรานุเถระทุกรูป สวัสดีเพื่อนสหธรรมิก เจริญพร สามเณร อุบาสก อุบาสิกา ตลอดจนถึงกัลยาณมิตร ผู้รักในการสั่งสมบุญบารมีทุกๆ ท่านนะ ใครทำบาปเอง ก็เศร้าหมองเอง ใครไม่ทำบาป ก็บริสุทธิ์เอง ความบริสุทธิ์และความไม่บริสุทธิ์เป็นของเฉพาะตน คนอื่นจะทำให้คนอื่นบริสุทธิ์นั้นไม่มีเลย ในพระพุทธศาสนานั้นมีทัศนคติ เกี่ยวกับเรื่องความบริสุทธิ์นี้อย่างไร ความบริสุทธิ์ซึ่งตรงกับภาษาบาลีว่า ปริสุทธิ แปลความว่าความสะอาดหมดจด ซึ่งก็สามารถแยกเป็น ๓ ระดับด้วยกัน คือ ๑. ระดับสุทธิคือ ความสะอาดอย่างสามัญ ที่ชาวโลกทั่ว ๆ ไปเขานิยมกัน ๒. ระดับวิสุทธิคือ ความสะอาดที่พิเศษยิ่งกว่าในระดับสามัญ ๓ ระดับปาริสุทธิ คือความสะอาดอย่างยิ่ง สะอาดหมดจดโดยรอบ ขอยกตัวอย่างเรื่องความสะอาด เช่นในเรื่องของอาหาร ถ้าในอาหารจานนั้นมีเชื้อโรคอยู่ ก็แสดงว่าอาหารจานนั้นไม่สะอาด คือเป็นความที่ไม่สะอาดในระดับของสามัญ หากเราพิจารณาลึกซึ้งลงไปอีกว่าในอาหารจานนั้นมีเชื้อบาปปนอยู่หรือไม่ คือได้มาโดยทุจริตหรือโดยสุจริต ถ้าเกิดได้มาโดยทุจริต แสดงว่าอาหารจานนั้น เป็นอาหารจานที่มีเชื้อบาปปนอยู่ เป็นอาหารจานที่ไม่บริสุทธิ์ ในระดับของวิสุทธิคือสูงขึ้นมากว่าขั้นสามัญ การพิจารณาขอบเขตของความสะอาด พระพุทธองค์ก็ทรงประสงค์ไว้ ทรงมีพุทธบัญญัติสำหรับภิกษุคือให้ภิกษุนั้นมีความสะอาดทั้งภายในและภายนอก ตั้งแต่จิตใจสะอาด ร่างกายสะอาด อาหารสะอาด เครื่องนุ่งห่มสะอาด และที่อยู่อาศัยสะอาด ทางด้านจิตใจสะอาด ก็ทรงสอนให้ภิกษุชำระจิตใจให้สะอาดด้วยปาริสุทธิศีล ๔ อันได้แก่ปาติโมกข์สังวรศีล คือสำรวมในพระปาฏิโมกข์ ศีล ๒๒๗ ข้อ อินทรีย์สังวรศีล คือสำรวมอินทรีย์ทั้ง ๖ อันได้แก่ ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ ไม่ให้ซัดส่ายในอารมณ์ที่พึงปรารถนาและไม่พึงปรารถนา อาชีวะปาริสุทธิศีล คือเลี้ยงชีพชอบโดยสุจริต ไม่หลอกลวงคนอื่นเลี้ยงชีวิต และประการสุดท้ายคือปัจจัยนิสิตศีล คือพิจารณาบริโภคปัจจัย ๔ ก่อนบริโภค ขณะบริโภค เมื่อพูดถึงทางด้านจิตใจสะอาดนั้น คุณยายของเรา ท่านก็มีใจที่สะอาด บริสุทธิ์ เพราะใจของท่านนั้นจรดอยู่ในบุญ จรดอยู่ในธรรม ไม่มีโลภ โกรธ หลง ใจคุณยายบริสุทธิ์ ดังนั้นท่านจึงดูคนออก คนใจสะอาดเท่านั้น จึงจะได้อยู่ใกล้คุณยาย ในเรื่องของร่างกายสะอาด พระพุทธองค์ก็ทรงสอนให้ภิกษุนิยมรักษาความสะอาดทุกส่วนเลย เช่นการปลงผม การตัดเล็บ ทรงสอนให้รู้จักใช้ไม้ชำระฟัน ทรงยกเว้นพิเศษให้พระภิกษุใช้น้ำและแปรงไม้ชำระฟันได้โดยไม่ต้องประเคน การรักษาอนามัยทางร่างกายก็ทรงแนะนำสั่งสอน ให้ดูแลสุขภาพตนเอง เอาใจใส่สรีระสังขาร อย่าให้มีโรคภัยไข้เจ็บมาเบียดเบียน ดังพุทธพจน์ที่ทรงตรัสไว้ว่า อโรคยา ปรมา ลาภา ความไม่มีโรค เป็นลาภอย่างยิ่ง ร่างกายของคนเราเป็นบ่อเกิดแห่งความสกปรก เต็มไปด้วยของปฏิกูล เมื่อเรารู้เช่นนี้แล้ว เราจะได้รีบตั้งหน้าตั้งตากันรักษาความสะอาด คุณยายท่านยังสอนเรื่องความสะอาดทางร่างกายไว้ด้วย ท่านได้สาธิตการอาบน้ำให้แก่อุบาสกรุ่นพี่ ๆ ตั้งแต่การตักน้ำขึ้นมา แล้วก็เอาน้ำจรดลงที่หัว เมื่อจรดแล้วจึงค่อย ๆ เทน้ำไหลลง มันไหลลงมาจนทั่วตัวแล้ว จึงถูสบู่ เมื่อถูแล้วจึงล้างออกให้หมด คุณยายท่านไม่รู้หนังสือ แต่ท่านก็สามารถสอนวิธีอาบน้ำชำระร่างกายให้สะอาด ถ่ายทอดคุณธรรมนั้นมายังลูกศิษย์ จนถึงหลานศิษย์ แสดงให้เห็นว่าท่านเน้นความสะอาดทางร่างกาย เมื่อร่างกายสะอาดดีแล้ว การชำระใจให้สะอาดก็จะสามารถทำได้ง่ายขึ้น เพราะร่างกายนั้นเป็นพื้นฐานของจิตใจ ในเรื่องของอาหารสะอาด พระพุทธองค์ก็ทรงบัญญัติ ห้ามไม่ให้พระภิกษุฉันเนื้อปลาดิบ ๆ คือต้องปรุงให้สุกด้วยไฟเสียก่อนจึงจะฉันได้ แล้วยังทรงอนุญาตให้มีกระบอกน้ำไว้ด้วย ที่เรียกว่าธรรมกรก ซึ่งจัดเป็นหนึ่งในแปดของอัฏฐบริขาร จุดมุ่งหมายที่ใช้เครื่องกรองน้ำนี้ ก็เพื่อทรงพระประสงค์ให้พระภิกษุได้ฉันน้ำที่สะอาด เพียงเท่านี้ก็เป็นตัวอย่างให้เห็นแล้วว่า สมเด็จพ่อของเราทรงสนพระทัยในเรื่องความสะอาดของอาหารการกิน คุณยายของเราก็เช่นเดียวกัน ท่านละเอียดอ่อนมาก ข้าวสวยของคุณยายที่หุงถวายพระนั้นท่านจะคัดเอาสิ่งสกปรกออกจนเกลี้ยงไม่ให้มีสิ่งเจือปนเลย ดังนั้นข้าวของคุณยายจึงใสเหมือนแก้ว ไม่มีเศษสกปรกปนอยู่เลย เพราะคุณยายท่านเก็บเอาสิ่งสกปรกออกจนทุก ๆ เม็ด และท่านยังอธิษฐานทุกครั้งว่าใครที่ได้รับประทานข้าวของคุณยาย ก็ขอให้สิ้นอาสวะกิเลส มีอยู่ครั้งหนึ่ง อาตมาภาพยังเป็นพระบวชใหม่ โชคดีได้รับอาหารบิณฑบาตจากมือคุณยาย คือในวันนั้นได้ไปบิณฑบาตที่นอกวัด เมื่อเดินกลับมา ผ่านหน้าบ้านของคุณยาย โยมพี่อารีพันธุ์ก็นิมนต์บอกว่านิมนต์หยุดก่อนนะเจ้าคะ คุณยายอยากจะใส่บาตร พอได้ฟังเท่านั้นแหละ ใจที่ว่าเลื่อนลอยไป ก็กลับมารวมไว้ อยู่ที่ศูนย์กลางกาย และสักพักหนึ่ง โยมพี่อารีพันธุ์ก็เข็นรถออกมา คุณยายท่านก็บรรจงใส่บาตรด้วยความเคารพ และวันนั้นก็เป็นวันที่ปลื้มเลยทีเดียว ราวกับว่าได้อาหารทิพย์ เมื่อได้อาหารก็มาแบ่งปันเพื่อนสหธรรมิกได้ขบฉันกัน รู้สึกปีติและปลาบปลื้มที่ได้รับภัตตาหารจากมือคุณยายผู้บริสุทธิ์ ทางด้านเครื่องนุ่งห่มสะอาด ในสมัยพุทธกาลวัดทุกแห่งในยุคนั้น มีโรงไฟไว้สำหรับซักผ้าจีวร การซักผ้านั้นก็ยังเป็นกิจวัตรอย่างหนึ่งของพระภิกษุสามเณรที่จะอุปัฏฐากบำรุงพระอุปัชฌาย์อาจารย์ พระพุทธองค์ทรงเน้นจีวรเครื่องนุ่งห่มของพระภิกษุให้สะอาด จะได้เป็นที่ตั้งแห่งศรัทธาของญาติโยมพุทธศาสนิกชน เรื่องความขาวสะอาดของเสื้อผ้าคุณยายที่สวมใส่นั้น เป็นความขาวสะอาดอย่างสุดที่จะหาใดเปรียบได้ เสื้อผ้าอาภรณ์ที่ท่านนุ่งห่มนั้น เรียบง่าย สะอาด ปราศจากรอยยับย่น ไม่มีรอยเลอะเปรอะเปื้อนแต่อย่างใดเลย คุณยายมีเสื้อผ้าไม่มาก เพราะฉะนั้นเมื่อใช้เสร็จแล้วจึงซักทุกวัน ไม่เคยทิ้งหมัก ไม่เคยทิ้งข้ามวัน ไม่เคยเลยที่จะใส่ในกะละมัง ทิ้ง ใส่ถังทิ้ง ใช้วันนี้พอตอนเย็นก็ซัก ผ้าจะได้ไม่เข้าก้าง คือความสกปรกนี่จะไม่ซึมเข้าไปในเนื้อผ้า แล้วพอซักเสร็จก็เอาไปตากแดดให้แห้ง พอแห้งก็รีบเก็บ ไม่อย่างนั้นสีจะออกซีด ๆ แล้วเก่า ๆ เพราะฉะนั้นผ้าคุณยายจึงดูขาว ใหม่อยู่เสมอ ทางด้านที่อยู่อาศัย พระบรมศาสดาของเราก็ทรงสอนภิกษุให้ปัดกวาดเสนาสนะที่อยู่อาศัย ดังมีปรากฏในพระวินัยปิฎก จุลวรรคเล่มที่ ๗ ว่า ภิกษุอยู่ในวิหารใด ถ้าวิหารนั้นรก พึงชำระวิหารนั้น ถ้ามีหยากไย่ก็พึงกวาดตั้งแต่เพดานลงมาก่อน พึงเช็ดหน้าต่างและมุมห้อง คุณยายท่านรักความสะอาดมาก สถานที่อยู่อาศัยที่ท่านพักพิงก็แลดูสะอาดเรียบร้อยเสมอ โดยปกติแล้วคุณยายท่านจะเช็ดบันได ทั้งบนบันไดแล้วก็ใต้บันได พระเดชพระคุณหลวงพ่อเคยถามคุณยายว่าทำไมยายต้องทำอย่างนั้นด้วยล่ะ คุณยายท่านก็ตอบหลวงพ่ออย่างชัดเจนว่าเช็ดแล้วมันสะอาด ใจเราก็สะอาด เข้ากลางคล่องดี คุณยายอธิษฐานเมื่อปัดกวาดแล้วก็ดายหญ้า ว่าจะไปทางใดก็ขอให้เดินได้สะดวก มีบ้านช่องก็ขอให้สะอาด มีคนรักษาความสะอาดให้ ทำความสะอาดให้ พระพุทธศาสนานั้นนิยมความสะอาด ตั้งแต่จิตใจสะอาด ร่างกายสะอาด ที่อยู่อาศัยสะอาด พระสงฆ์ตลอดจนพุทธศาสนิกชน พุทธบริษัท ๔ ก็ได้ดำเนินรอยตามปฏิปทาดังกล่าวนี้อยู่แล้ว พวกเราลูกหลานคุณยายก็ล้วนแล้วแต่เป็นผู้ที่รักความสะอาดกันทั้งนั้น นอกจากนี้ความสะอาดนี้ยังเป็นหัวใจของความเจริญก้าวหน้าในทุก ๆ ด้านอีกด้วย ถ้าเราทำอะไรสะอาดเรียบร้อย เราจะเป็นตัวอย่างแห่งความสะอาดเรียบร้อย ถ้าเราทำอะไรสกปรกรกรุงรัง เราก็จะเป็นตัวอย่างแห่งความสกปรก รกรุงรัง และคนที่ทำอะไรสะอาดเรียบร้อย มนุษย์ก็สรรเสริญ เทวดาก็สรรเสริญ พระพุทธศาสนาเน้นในเรื่องของจิตใจที่สะอาด จิตใจที่สะอาดนั้นจะเต็มเปี่ยมไปด้วยพลัง เต็มเปี่ยมไปด้วยความบริสุทธิ์ และเมื่อจิตที่เลื่อมใสในพระรัตนตรัย จิตที่สะอาด เลื่อมใสนั้นก็จะทับทวีบุญมากมายมหาศาล ดังตัวอย่างที่ได้ยกขึ้นมากล่าวในวันนี้ ครั้งหนึ่งเมื่อพระเจ้าอชาตศัตรูได้อัญเชิญพระสารีริกธาตุของพระผู้มีพระภาคเจ้า เมื่ออัญเชิญไปแล้วก็ทรงสร้างพระสถูปเจดีย์ และได้ทำการเฉลิมฉลองเป็นการใหญ่โต ทั่วทั้งเมืองราชคฤห์ ในครั้งนั้นมีอุบาสิกาท่านหนึ่งที่นับถือพระรัตนตรัยเป็นสรณะที่พึ่ง ตั้งแต่เช้าตรู่ได้อาบน้ำชำระร่างกายให้สะอาดแล้ว ก็ตระเตรียมสิ่งของออกไปจากบ้านแต่เช้ามืด เพื่อไปสักการะพระเจดีย์ ในวันนั้นก็บังเอิญเหลือบไปเห็นดอกบวบขม ก็ถือเอาดอกบวบขม ๔ ดอก ถือไว้ในมือ แล้วก็ตั้งใจไปสักการบูชาพระสถูปของพระบรมศาสดา ใจของเธอนั้นเต็มไปด้วยความเลื่อมใสในพระพุทธองค์ เต็มเปี่ยมไปด้วยกำลังแห่งศรัทธา ก็เลยไม่ได้เหลือบซ้ายแลขวาไปมองทิศทางต่าง ๆ ว่ามีภัยอันตรายอยู่ข้างหน้าหรือเปล่า และบังเอิญในขณะนั้นนั่นเอง ก็มีแม่โคลูกอ่อนวิ่งตรงปรี่เข้ามา มุ่งเข้ามาหาแล้วก็วิ่งเข้ามาขวิด เอาเขาขวิดไปอย่างรวดเร็ว รุนแรงมากเลย ทำให้เธอนั้นล้มลงแล้วก็สิ้นใจ ขาดใจตายลงตรงถนนหนทางแห่งนั้น อุบาสิกาคนนั้นพอทำกาละไปแล้ว ก็ได้ไปบังเกิดเป็นเทพธิดา บังเกิดในท่ามกลางของท้าวสักกเทวราช วิมานก็ปรากฏ ผุดขึ้นมา ในขณะที่ท้าวสักกเทวราชกำลังจะเสด็จไปทรงกีฬาที่พระอุทยาน ก็บังเอิญไปพบกับเทพธิดาองค์นี้เข้า จึงเอ่ยคำพูดออกมาว่า นี่แม่เทพธิดา เธอน่ะทำบุญอะไรไว้นะ จึงมีผ้าทิพย์สีเหลือง มีภูษาสีเหลือง เครื่องอลังการต่าง ๆ ล้วนแล้วแต่เป็นสีเหลืองหมดเลย ไม่ว่าจะเป็นม้า เป็นรถ เป็นร่ม หรือว่าเป็นปราสาท เครื่องพาหนะต่าง ๆ ล้วนแล้วแต่เป็นสีเหลือง ฉันถามเธอแล้ว จงตอบฉันหน่อยซิว่าเธอทำบุญอะไรมา จึงได้ของทิพย์เช่นนี้ เทพธิดาก็ทูลต่อท้าวสักกะไปว่า ข้าแต่ท่านผู้เจริญ ดอกบวบขมที่ไม่มีใครต้องการ หม่อมฉันบังเอิญไปเจอเข้า แล้วก็ได้น้อมนำเอามาไปสักการะพระสถูปเจดีย์ แต่บังเอิญตอนนั้นเองยังไปไม่ถึงที่เจดีย์ ในระหว่างทางที่ก็มีแม่โคลูกอ่อนตรงปรี่เข้ามา ขวิดหม่อมฉันจนเสียชีวิต แล้วก็ได้มาบังเกิดเป็นเทพธิดา เป็นสหายของเทพยดา ดังปรากฏที่พระองค์ทอดพระองค์ได้เห็นในขณะนี้ ท้าวสักกเทวราชพอได้ฟังดังนั้น เปล่งคำอุทานว่าน่าอัศจรรย์จริงหนอ น่าอัศจรรย์จริงหนอ นี่ขนาดเทพธิดายังไม่ได้ไปสักการะเจดีย์ ยังได้อานิสงส์ถึงปานนี้ ถ้าหากว่าไปสักการะที่เจดีย์แล้ว สมบัติใหญ่คงจะเกิดขึ้นมากกว่านี้อย่างแน่นอน ไทยธรรมแม้เพียงน้อยนิด แต่บุคคลที่มีจิตเลื่อมใสในพระสัมมาสัมพุทธเจ้า แม้จะทรงปรินิพพานไปแล้ว บุญกุศลนั้นเกิดขึ้นมากมายมหาศาลเป็นอจินไตยเลยทีเดียว นี้เราจะเห็นได้ว่าจิตที่เลื่อมใส จิตที่สะอาด บริสุทธิ์ เลื่อมใสในพระรัตนตรัยนี้มีคุณนานัปการ จะคิดอะไร ประเมินผลกันไม่ได้ เป็นอจินไตย เกินควรเกินคาดไปกว่าที่คนเราจะคิดกัน ความสะอาดต่าง ๆ ในพระพุทธศาสนานั้น เน้นในเรื่องของจิตใจ จิตใจเป็นสิ่งที่สำคัญที่สุด ไม่ว่าเราจะสะอาดทางด้านอาหารและร่างกาย เครื่องนุ่งห่ม หรือเสนาสนะต่างๆ ก็ยังไม่เทียบเท่ากับจิตใจที่สะอาด เพราะจิตใจที่สะอาดนั้นเป็นจิตใจที่ทรงไว้ทรงพลัง ยิ่งถ้าเกิดน้อมนำใจมาไว้ที่ศูนย์กลางกายได้ จิตใจนั้นจะสะอาด บริสุทธิ์ กระแสบุญก็จะหลั่งไหลมารวมอยู่ที่ศูนย์กลางกาย คุณยายท่านยังเคยกล่าวไว้ในยุคแรก ๆ ว่ายายเริ่มต้นจากไม่มีอะไร แต่ยายรักความสะอาด รักสะอาดมาแต่ไหนแต่ไร ยายรบจนกระทั่งที่นี่สะอาด ทำให้คนศรัทธาเลื่อมใส ทำให้ที่นี่เป็นสถานที่ปฏิบัติธรรมได้ ดังนั้นอย่าทิ้งเรื่องความสะอาด ที่ยายพยายามรบมานะ รักธรรมะ รักบุญ รักสะอาด ยายฉลาด สอนศิษย์ เป็นนักหนา พูดให้ฟัง ทำให้ดู จนเจนตา เรารู้ค่า บารมี นี้เพราะยาย ยิ่งได้ฟัง คุณธรรม ความดีท่าน ยิ่งมุ่งมั่น สร้างบุญ ให้สุดสาย ทั้งสร้างเอง บอกผู้อื่น ไม่ดูดาย ขอเทิดยาย ยอดแบบอย่าง นักสร้างบารมี และ ณ โอกาสนี้ก็ขอเรียนเชิญทุกท่านมาเติมความสะอาดของใจเรา ด้วยการระลึกนึกถึงคุณธรรมของท่าน เพื่อความเจริญในธรรมให้เกิดสุขโดยพร้อมเพรียงกันนะ ให้เอาใจจรดนิ่ง ๆ ณ ศูนย์กลางกาย ศูนย์กลางกายแห่งนี้เป็นศูนย์รวมแห่งความบริสุทธิ์ ความสะอาดทั้งปวง ยามใดที่เราเอาใจจรดนิ่ง ๆ ณ ศูนย์กลางกายแห่งนี้ บุญกุศลก็เกิดขึ้น ให้เรานึกถึงคุณธรรมของคุณยาย นึกถึงท่าน ท่านจะได้กลั่นแก้เราให้บริสุทธิ์ ท่านจะได้เติมบุญเติมบารมีให้พวกเราทั้งหลาย และในสิ่งที่เราปรารถนา เราจะได้อธิษฐานจิตตรงศูนย์กลางกายแห่งนี้ ความปรารถนานั้นก็จะสัมฤทธิ์ผลสำเร็จเป็นอัศจรรย์เลยทีเดียว ********************************* จบ *********************************