บทความเบื้องต้น
หลวงปู่วัดปากน้ำ · ประวัติพระมงคลเทพมุนี
เมื่อการบําเพ็ญกุศลทักษิณานุปทานสัตตมวารและปัญญาสมวารล่วงแล้ว มีท่านที่เคารพนับถือมาขอร้องให้พิมพ์ประวัติของเจ้าคุณพระมงคลเทพมุนี แจกจ่ายแก่ท่านที่เคารพนับถือ และศิษยานุศิษย์ เพื่อเป็นอนุสรณ์ต่อไป และบางท่านก็ปรารถนาจะร่วม
การกุศลในการพิมพ์นั้นด้วย
เมื่อความต้องการของส่วนมากเป็นเช่นนั้น เห็นว่าจําต้องรวบรวมความเป็นไปตั้งแต่ต้นจนอวสาน จดเหตุการณ์อันเป็นจริงเท่าที่รู้และได้เห็น และต้องวางตัวเป็นกลาง ไม่ให้มีคํายกย่อง จนผิดจากความจริง แม้ความจริงนั้นๆ ถ้าเขียนไว้อาจเป็นเหตุกระทบกระเทือนแก่ผู้อื่น จําต้องงด
ผู้เขียนประวัตินี้ ได้อยู่รับใช้เจ้าคุณพระมงคลเทพมุนีมาแต่ครั้งเป็นเด็กวัด เป็นสามเณรและเป็นภิกษุ ติดต่อกันมาตลอดกาล แม้ต่างคนต่างอยู่แล้ว ก็ยังติดต่อ และทราบเหตุการณ์อย่างใกล้ชิด โดยมากทราบจากถ้อยคําที่เจ้าคุณพระมงคลเทพมุนีเล่าให้ฟัง
ท่านจะทํากิจการใดๆ เกี่ยวแก่ส่วนรวม ท่านชอบออกความเห็นให้ฟังเป็นเรื่องของอนาคต เมื่อฟังแล้วบางเรื่องก็หนักใจแทน แต่ครั้นแล้วเหตุการณ์ก็ย่อมเป็นไปตามที่ท่านได้ปรารถนาไว้ เป็นอันรับรองว่า ท่านมิได้ฝัน เพื่อสร้างวิหารในอากาศ
เจ้าคุณพระมงคลเทพมุนี ผู้มีความสําคัญในประวัตินี้ ศิษยานุศิษย์ท่านที่เคารพนับถือเรียกว่า “หลวงพ่อวัดปากน้ำ” ในที่ลับหลัง ถ้าต่อหน้าก็ใช้คําแทนชื่อท่านว่า “หลวงพ่อ” ไม่มีใครใช้คําว่าเจ้าคุณหรือพระเดชพระคุณมากนัก เป็นทั้งนี้ก็น่าจะเรียกกันมาจนชินปาก ถ้าใครออกชื่อว่าเจ้าคุณพระมงคลเทพมุนีแล้ว แทบจะไม่มีใครรู้จัก
เพราะชื่อนั้นท่านได้รับพระราชทาน เมื่อ พ.ศ.๒๕๐๐ นับว่าเป็นเวลาอันสั้น จึงไม่ขึ้นปากขึ้นใจของท่านที่เคารพนับถือ ได้หันเข้าหาความสะดวกออกนามท่านว่า “หลวงพ่อ” ในที่ต่อหน้า เรียกนอกวัดในที่ลับหลังว่า “หลวงพ่อวัดปากน้ำ” เพื่อความสะดวกแก่ท่านผู้อ่าน ต่อไปจะออกนามเจ้าคุณพระมงคลเทพมุนีว่า “หลวงพ่อวัดปากน้ำ” จนจบประวัติ