ธรรมะ๐๑ ธรรมะ๐๑
← ย้อนกลับ

วิธีเจริญภาวนา2

หลวงปู่วัดปากน้ำ · รวมพระธรรมเทศนาพระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) 67 กัณฑ์

PDF
วิธีเจริญภาวนา เมื่อเราทำวัตรอาราธนาเรียบร้อยแล้ว ต่อแต่นี้ไปก็ต้องนั่ง บาลีว่า นิสีทติ ปลุลงฺกํ อาภูชิตฺวา ให้นั่งคู้บัลลังก์ขัดสมาธิ เท้าขวาทับเท้าซ้าย มือขวาทับมือซ้าย ทุกคนด้วยกัน ให้ตั้งตัวตรงทีเดียว เอ้านั่ง เท้าขวาทับเท้าซ้าย มือขวาทับมือซ้ายนะ แล้วคอยฟังอธิบายต่อไป ฉันจะวัดให้เป็นตำราไว้ ลักษณะตรงนะ ลักษณะกายตรงน่ะเป็นดังนี้ กลางลูกสะบ้าขาขวาวัดปลายนิ้วชี้กดกลางลูกสะบ้า แล้วก็เหนือตาตุ่ม นิ้วก้อยนิ้วนางนิ้วกลาง ตั้งเข้าเนื้อบนขา นี่อย่างนี้ ให้จำไว้ให้มั่น ให้วัดอย่างนี้นะ อย่างนี้เรียกว่ากายตรง ถ้าอย่างงี้หงายหน้าไป ถ้าอย่างนี้งุ้มหน้าไป ไม่ตรง ถ้าอย่างนี้กายตรง เรียกว่า อุชุํ กายํ ปณิธาย ตั้งกายให้ตรง ตรงอย่างนี้นะ ให้มีสัญญามั่นคงอย่างงั้น เมื่อรู้จักกายตรงแล้วก็ ให้ตรงทุกคนนะ นี่แหละเราจะสร้างบุญกุศลใหญ่ สำคัญที่นั่งภาวนานี่ทำใจให้หยุด ให้หยุดซักกระพรบตาเดียวเท่านั้น ที่ไปสร้างโบสถ์วิหารการเปรียญสู้ไม่ได้หรอก เขาจึงได้ว่า สร้างวัดสร้างวา ให้ตดปุ๋งเดียวก็เท่านั้น พิจารณาความแปรผันของเบญขันธ์ร่างกาย ว่าไม่เที่ยงยักเยื้องแปรผัน เป็นของปฏิกูลเท่านี้ก็บุญมากกว่า ให้รู้จักหลักอย่างงั้นสิ ถ้าแสวงหาเขตบุญในพระพุทธศาสนานะ ให้มั่นเชียวนะ ให้ใจหยุดเชียวเป็นตัวสำคัญ หยุดนี่มันจะไปสู่มรรดผลนิพพานนี่ พวกให้ทานพวกรักษาศีลน่ะมันยังไกลกว่าหยุดนี้ใกลันิพพานนัก พอหยุดเท่านั้นละไปเข้าต้นคำสอนของพระศาสดาแล้ว ไม่ยักเยื้องแปรผันละ เข้าต้นคำสั่งสอนของพระศาสดาแล้ว ไอ้ที่หยุดนั่นแหละตัวสำคัญ เมื่อตัวตรงดีแล้วก็ อันนี้ก็ตั้งใจล่ะนะ ต่อไปให้กำหนดเครื่องหมายเข้า ให้ฟังตามนะ ให้กำหนดเครื่องหมายเข้า ใส หลับตาพอประตูตาติดๆ กัน อย่าให้เกร็ง อย่างให้แกลัง อย่าให้กดนะ ปริมุขํ สตึ อุปฎฺฐเปตุวา ตั้งสติไว้อย่าให้เผลอ ให้พร้อมกัน ตั้งสตินะ หลับตานะ กำหนดเครื่องหมายเข้า ใสเหมือนอย่างกับเพชรลูกที่เจียระไนแล้ว ไม่มีขนแมว โตเท่าแก้วตา ผู้หญิงกำหนดเข้าปากช่องจมูกซ้าย ผู้ชายกำหนดเข้าช่องปากจมูกขวา อย่าให้ล้ำให้เหลื่อม กำหนดเครื่องหมายเข้า ใสเหมือนอย่างกับเพชรลูกที่เจียระไนแล้ว ไม่มีขนแมว โตเท่าแก้วตา ผู้หญิงกำหนดเข้าปากช่อง จมูกซ้าย ผู้ชายกำหนดปากจมูกขวา อย่าให้ล้ำให้เหลื่อม นี่บอกซ้ำของเก่านั่นแหละ พอถูกส่วนดีแล้วก็ ให้บริกรรม ประคองใจกับเครื่องหมายที่ใสนั่นว่า ปากช่องจมูก หญิงซ้ายชายขวาว่า สัมมาอะระหัง สัมมาอะระหัง ส้มมาอะระหัง ๓ ครั้ง แล้วก็เลื่อนเครื่องหมายขึ้นไปแค่เพลาตา หญิงอยู่ซีกข้างซ้าย ชายอยู่ซีกข้างขวา ตรงหัวตาที่มูลตาออก ตามช่องลมหายใจเข้าออกข้างใน แล้วให้บริกรรมประคองเครื่องหมายซ้ำเก่าว่า สัมมาอะระหัง ส้มมาอะระหัง ส้มมาอะระหัง ๓ ครั้ง แล้วก็เลื่อนเครื่องหมายตรงลำดับเพลาตาเข้าไป ฐานที่ ๓ ตรงกลาง ไม่ให้ค่อนซ้ายขวาหน้าหลังล่างบน กลางกั๊กพอดี แล้วบริกรรมประคองเครื่องหมายที่กลางกั๊กศีรษะข้างในว่า ส้มมาอะระหัง สัมมาอะระหัง ส้มมาอะระหัง ๓ ครั้ง แล้วก็เลื่อนเครื่องหมายนั้น ตรงนี้ มีกลเม็ดอยู่ เพราะ ต้องมีวิธี เมื่อถึงฐานที่ ๓ แล้ว ต้องเหลือกตาไปข้างหลัง เหลือกตาไปข้างหลัง ให้ตาค้างเหมือนคนชักจะตาย ค้างเข้าไป ๆ จนกระทั่งใจหยุด ความเห็นกลับเข้าข้างใน พอความเห็นกลับเข้าไปข้างในก็เลื่อนเครื่องหมาย ฐานที่ ๓ ไปที่ ๔ ปากช่องเพดานที่รับประทานอาหารสำลักย่าให้เหลื่อมให้ล้ำ พอดี แล้วบริกรรมประคองเครื่องหมายที่ฐานที่ ๔ นั้นว่า สัมมาอะระหัง สัมมาอะระหัง ส้มมาอะระหัง ๓ ครั้ง แล้วเลื่อนไปฐานที่ ๕ ปากช่องคอ เหนือลูกกระเดือก เหมือนกลางกั๊กปากช่องถ้วยแก้ว แล้วบริกรรมประคองเครื่องหมายที่ปากช่องคอว่า สัมมาอะระหัง สัมมาอะระหัง สัมมาอะระหัง ๓ ครั้ง แล้วเลื่อนไปกลางตัว สุดลมหายใจเข้าออก ไม่ให้ค่อนซ้ายขวาหน้าหลังล่างบน กลางกั๊กพอดี แล้วบริกรรมประคองเครื่องหมายที่กลางตัวว่า สัมมาอะระหัง สัมมาอะระหัง สัมมาอะระหัง ๓ ครั้ง แล้วเลื่อนเครื่องหมายถอยหลังขึ้นมา เหนือกลางตัว ๒ นิ้ ศูนย์ ตรงนั้น เรียกว่าศูนย์ ตรงนั้นมีศูนย์ ๕ ศูนย์ ศูนย์กลาง หน้า ขวา หลัง ซ้าย ศูนย์กลางอากาศธาตุ หน้า ธาตุน้ำ ขวา ธาตุดิน หลัง ธาตุไฟ ซ้าย ธาตุลม เครื่องหมายใสสะอาดลอยช่องอากาศกลาง แล้วบริกรรมประคองเครื่องหมายที่ช่องอากาศกลางว่า สัมมาอะระหัง สัมมาอะระหัง สัมมาอะระหัง สัมมาอะระหัง กลางนั่นเป็นอากาศว่าง กลางนั้นก็เป็นดวงใส เท่าแก้วตา อยู่กลางนั่น ใจก็อยู่กลางดวงนั่น กลางนั่น จนกระทั่งแก่ไขจนกระทั่งใจหยุด ส้มมาอะระหัง ส้มมาอะระหัง ส้มมาอะระหัง สัมมาอะระหัง