เด็กซน เด็กฉลาด

“เด็กชน เด็กฉลาด" ในวัยเด็ก คุณยายเป็นเด็กที่ร่าเริง แจ่มใส เบิกบาน ว่องไว ใจกว้าง ชอบเล่น สนุกสนานกับเพื่อนฝูง ไปไหนไปด้วย ไม่เคย ขัดใจเพื่อน เพื่อนๆ รักคุณยายทุกคน คุณยายบอกว่า “เด็กชนเป็นเด็กฉลาด ยายรู้ เพราะ ยายเคยซนมาก่อน” “สมัยเด็ก เวลายายขี่หลังควายไปนา ยายจะนั่งร้องเพลงไปบนหลังควาย หรือ แต่งกลอนที่คล้องจองกันเป็นเรื่องเป็นราว ส่วนใหญ่ยายจะแต่งเองหมด พ่อยายชอบว่า ‘อีจันทร์มันร้องเพลงอยู่เรื่อยๆ’ ช่วงหน้าน้ำ เดือน ๑๑ เดือน ๑๒ เขาจะเล่นเพลงเรือ เพลงพวงมาลัย เพลงฉ่อย ยายชอบไปกับ พวกพี่ๆ เขาจะพายเรือแล้วร้องเพลงรับกัน ไปมา หรือช่วงที่มีลอยกระทง ยายก็ชอบไป เล่นกับเขา" “ตอนเด็กอยู่บ้านนอก ยายจะเป็น คนที่ชนที่สุดในหมู่พี่น้อง พ่อจะดและตียาย เก่ง ก่อนพ่อจะเสีย พ่อบอกว่า ลูกทุกคนภูติ อีจันทร์มากที่สุด “ยายชอบว่ายน้ำมาก ว่ายน้ำเก่งที่สุด เดี่ยวๆ ก็กระโดดลงน้ำ เล่นซ่อนหากับเพื่อน ในน้ำ ดำน้ำแล้วก็โผล่ขึ้นมา ตอนแรกยาย ว่ายไม่เป็นเพื่อน ๆ ผลักตกลงไปในน้ำ ยาย ก็จมลงไปแล้วทะลุงขึ้นมา เพื่อนก็ช่วยกัน คว้าไว้ ยายจึงรู้ว่าถ้าจมลงอีกที ก็จมไปเลย จากนั้นยายก็ว่ายน้ำเป็น ยายว่ายน้ำแข่งกับ พวกผู้ชายข้ามแม่น้ำนครชัยศรี สมัยก่อน กว้างกว่านี้มาก สมัยนี้ตื้นเขินไปมาก แต่แข่งสู้ผู้ชายไม่ไหว แรงสู้เขาไม่ได้ ยายชอบ เล่นน้ำ อยู่ในน้ำ จนบางครั้งปากเขียว พ่อ ต้องถือไม้เรียวไปตามขึ้นมาจากน้ำ จึงยอม ขึ้น พอขึ้นมาก็ถูกพ่อตี ร้องไห้อยู่เป็นประจำ (๑๑ ก.ค. ๒๕๒๕) “สมัยเด็ก ยายมีเพื่อนเยอะ เพื่อนๆ รักยายทุกคน เพราะยายตามใจเพื่อน ไม่ ขัดใจเขา เขาจะพาไปไหนก็ไปกับเขา เขาจะ เล่นอะไรก็เล่น มีเพื่อนทั้งบ้านเหนือ บ้านใต้ บางทีพวกเพื่อนบ้านเหนือกับบ้านใต้ยกพวก ตีกัน ยายทำตัวเป็นกลางอยู่ตรงกลาง ยาย ไม่ไปตีกับเขา ไม่รู้จะช่วยใคร” “มีอยู่คราวหนึ่ง เล่นน้ำขึ้นน้ำลง เพื่อน มาดึงหูยายสองข้างขึ้นลง เวลาร้องน้ำขึ้นก็ ดึงหูขึ้น เวลาร้องน้ำลงก็ดึงหลง ดึงแรงๆ จนหูข้างขวาของยายฉีกขาด เป็นแผลเลือด ออก ผู้ใหญ่แถวนั้นเห็นเข้าก็ช่วยเก็บใบไม้ ที่เป็นยามาตำปิดแผลให้ ยังมีรอยที่ริมหูข้าง ขวาอยู่เลย แต่ยายก็ไม่โกรธเขา” “บางครั้งพอเพื่อนเผลอ ยายจะไป เอวเพื่อน มันก็ร้อง ยายก็รีบวิ่งหนี เพื่อนมัน ไม่เคยวิ่งตามทัน หรือจับยายได้เลย” “สมัยก่อน ยายเล่นกับเพื่อนไปเอา ดินข้างตลิ่ง มาปั้นเป็นตัวคนมีหัวมีแขนมีขา หรือบางทีก็ปั้นเป็นวัว, ควาย บางทีก็เล่น ขายของเอาใบไม้มาตัดเป็นขนม ใส่กะลา ขาย หรือเก็บฝักของต้นโมกข์ มาเล่นเป็น กรรไกร” “เล่นงูกินหาง รีรีข้าวสาร มอญซ่อนผ้า ซ่อนหา เล่นขี่ม้าก้านกล้วยกับพี่ชาย" “ตอนเด็กๆ ยายก็ชอบปืนขึ้นต้นฝรั่ง ต้นมะม่วง, พุทรา, หว้า, มะขามเทศ ขึ้นไป นั่งกินฝรั่งอยู่ข้างบน ขึ้นไปห้อยโตงเตง โตงเว้าอยู่เป็นนาน จึงยอมลง หรือไปเก็บ มะขามเทศมากินกัน” “ตอนเด็ก ยายไม่ชอบทานยา ทานยายาก ซนด้วย เวลาจะทานยา เขาจะจับมือ มัดมือ จับขาแล้วหนีบไว้ เขาจะเอา กระบอกไม้ไผ่ลําเล็ก ๆ ที่ตัดปลายเฉียงขึ้น ใส่ยาแล้วบีบปากให้อ้าขึ้น เอาส่วนปลายไม้ไผ่ ที่ตัดเฉียง กดฟันไว้ แล้วกรอกยาเข้าปาก" (๑๙ มี.ค. ๒๕๓๕) “ยายชอบพายเรือแข่ง หน้าน้ำเดือน สิบเอ็ดสิบสอง เขาจะมีแข่งพายเรือ เรือลําหนึ่งก็มีฝีพายหลายๆ คน ยายไปช่วย เขาพายเรือแข่ง ยายจะมีไม้พายประจำตัว ทาด้วยสีทอง” “ยายชอบวิ่งตามพี่สาวไปลงเรือ เล่นเพลงเรือ หรือตามไปดูลิเก โขน ที่เขาเล่นตามงานวัดบ้าง งานศพบ้าง พี่เขาจะไม่ค่อย อยากให้ยายไปด้วย แต่ยายจะกระโดดลง เรืออย่างรวดเร็ว ก่อนที่พี่สาวจะห้ามทัน บางครั้งก็ตามพี่สาวไปดูลิเก โขนที่เขาเล่น ตามงานวัด เวลากลับบ้านดึก ๆ ยายหิว มาก จะรีบเข้าไปในครัว คดข้าวในหม้อที่เหลือ แล้วราดน้ำปลา ทานเสร็จแล้วก็เข้านอนเลย"