ความสะอาดเป็นครูได้
คุณยายอาจารย์ · รอยเท้ายาย ปี48
เมื่อแรกที่ได้รับการชักชวนให้มาทำบุญที่วัดพระธรรมกาย เพื่อนฝูง ของเราจำนวนไม่น้อยที่อิดออดไม่อยากรับปาก เหตุผลข้อหนึ่งที่เพื่อนรัก เกือบทุกคนยกมาอ้างคือ “ไม่มีชุดขาว” ครั้นเราอ่อนข้อให้ใส่เสื้อสีขาวส่วน จะนุ่งสีอะไรก็ได้ จึงค่อยๆ ไปรื้อค้นเสื้อยืดฟิตเปรี๊ยะมาใส่ได้ตัวหนึ่ง แต่ ถึงกระนั้นผู้ชวนก็ยังไม่โล่งใจเสียทีเดียวนัก เพราะพอมาถึงท่ารถที่มีรถบัส คันใหญ่ ที่มีผู้ใจบุญจัดไว้สำหรับรับสาธุชนมาวัด จอดรออยู่พร้อม ผู้โดยสารในชุดสีขาวเต็มคันรถ เพื่อนรักก็ชักทำเก้ๆ กังๆ จะหันหลังกลับ เสียให้ได้ อ้างว่าแต่งตัวไม่เหมือนใครอยู่คนเดียว
บางคนถูกประคับประคองมาได้ตลอดรอดฝั่ง แต่พอถึงวัดกลับ ต่อว่าผู้ชวนเสียหูบวม กล่าวโทษว่า “ทำไมไม่บอกแต่แรก ถ้ารู้อย่างนี้ฉันจะ แต่งมาให้ขาวปลอดทั้งตัวทีเดียว”
ธรรมเนียมปฏิบัติในการแต่งชุดขาวมาวัดนี้ คุณยายอาจารย์และ พระเดชพระคุณหลวงพ่อทั้งสองปลูกฝังให้สาธุชนปฏิบัติกันมาตั้งแต่เมื่อ เริ่มสร้างวัด จากชุดขาวที่ต้องระแวดระวังเรื่องความสะอาดเป็นพิเศษ คุณ ยายอาจารย์และพระเดชพระคุณหลวงพ่อก็เริ่มปลูกฝังเรื่องความสะอาด ของสถานที่ อันเป็นเสน่ห์ของวัดเรื่อยมาเป็นลำดับ ในโอวาทวันเกิดตอนหนึ่ง พระเดชพระคุณหลวงพ่อทัตตชีโวเล่าถึงคุณยายว่า
“ วันหนึ่ง ตอนนั้นยังไม่ได้บวช หลวงพ่อสังเกตเสื้อผ้าที่คุณยายใส่ แล้วถามคุณยายว่า “ยาย เสื้อยายนี่นะ มันขาดจนปะไปแล้วตั้งหลายแห่ง แต่ทำไมมันยังขาวกว่าเสื้อของผมอีก เสื้อของผมนี่ใช้มายังไม่กี่เดือนเลย ยังขาวสู้ของยายไม่ได้ ผ้าของผมนี่ก็เนื้อดีกว่าของยายด้วยนะ”
คุณยายมองหน้า แล้วพูดยิ้มๆว่า “คุณ ยายน่ะ ลูกชาวนา ยายมี เสื้อผ้าไม่มาก เพราะเสื้อผ้ายายมีไม่มากนี่แหละ ยายใช้แล้วจึงต้องซักทุก วัน ไม่เคยหมัก ไม่เคยทิ้งข้ามวัน ยายไม่เคยเลยที่จะเอาเสื้อผ้าใส่กะละมัง ใส่ถังทิ้งไว้ข้ามคืน ใช้วันนี้ถึงตอนเย็นยายก็ซัก ซักเรียบร้อยแล้วยายก็ ตากให้มันแห้ง พอแห้งยายก็รีบเก็บ เพราะฉะนั้น เสื้อผ้าของยายทุกตัว ขาวเหมือนใหม่ๆ แม้มันขาดแล้วก็ยังขาวสะอาดอย่างที่คุณเห็นนี่แหละ”
หลวงพ่อฟังแล้วหลังเย็นเลย เสื้อผ้าของเรานี่ บางครั้ง ถ้ายังไม่ครบ อาทิตย์ ก็ยังไม่ซัก ใส่วันหนึ่ง ก็ทิ้งใส่ตะกร้าเอาไว้ พออีกวันก็เอาทิ้งใส่ ตะกร้าเอาไว้อีก พอครบอาทิตย์จึงซัก ก็เลยได้รู้วันนั้นเองว่า เราดูแลรักษา เสื้อผ้าไม่เป็น แต่คุณยายอาจารย์ท่านละเอียดเป็นเหตุเป็นผลไปหมด อย่างนี้นี่เองยายจึงเข้าถึงธรรมะละเอียดๆ ได้
แค่ความสะอาดของเสื้อผ้าคุณยายยังระวัง ดูแลรักษาเอาใจใส่อย่าง ดีราวกับสมบัติล้ำค่า เพราะฉะนั้น ไม่ต้องพูดถึงเรื่องพื้นฐานอื่นๆ เช่น เรื่องข้าวปลาอาหาร เรื่องที่อยู่ ที่พักของท่านจึงได้สะอาดจริงๆ สะอาดทั่ว ทั้งบ้าน ไม่ว่าตรงไหนมันน่านอนน่านั่งไปทุกแห่ง นั่นคือสิ่งที่หลวงพ่ออยาก ถ่ายทอดให้รับรู้กันไว้ แต่นี่ก็เป็นเพียงแค่เรื่องหยาบๆ นะ เรื่องละเอียดไม่ ต้องมาพูดถึงหรอกว่า ธรรมะละเอียดของยายจะเป็นอย่างไร จะขนาดไหน”
พระเดชพระคุณหลวงพ่อหยุดนิ่งไม่พูดไม่จาไปครู่หนึ่ง ยกแก้วน้ำ แก้วใหญ่พิเศษขึ้นดื่มน้ำอุ่นเงียบๆ แล้วคลี่ผ้าเช็ดหน้าแช่เย็น เนื้อนุ่มหนาสี เหลืองอ่อน ที่อุบาสกเสน่ห์นำมาถวาย ขึ้นเช็ดหน้าพอเป็นพิธีเพื่อฉลอง ศรัทธาคนถวาย จากนั้นท่านได้ยกผ้าเช็ดหน้าขึ้นชูแล้วกล่าวสืบไปว่า
“ผ้าขี้ริ้ว พอเราใช้แล้วมันสกปรก เราก็ทิ้งกันไปเลย แต่ผ้าขี้ริ้วที่คุณ ยายใช้ถูบ้าน เช็ดบ้าน ใช้เสร็จคุณยายท่านนำไปซักจนสะอาด สะอาดกว่า ผ้าเช็ดหน้าของหลวงพ่ออีก เสื้อของหลวงพ่อไม่เก่าขนาดนั้น ยังขาวสู้ ผ้าขี้ริ้วเก่าๆ ของคุณยายไม่ได้เลย หลวงพ่ออายคุณยายมาก ตั้งแต่นั้นมาก เลยเริ่มปรับปรุงตัวเอง”
“ดูนะลูก ไม่ว่าจะเป็นเสื้อเป็นผ้า แม้กระทั่งผ้าขี้ริ้ว แม้แต่กระโถน บ้วนน้ำลายของคุณยายเห็นแล้วเป็นครูเราได้หมดเลยนี่คือเรื่องที่เราจะต้อง มาตรวจสอบตัวเอง ตรวจสอบเรื่องการสร้างบารมีของเรา ตรวจสอบเรื่อง การดัดนิสัยตัวเรา ตรวจสอบแม้กระทั่งในเรื่องการเป็นกัลยาณมิตรให้กับ คนอื่นว่าเป็นอย่างไร เราควรจะต้องปรับปรุงตัวของเราเองอีกมากมาย มหาศาลแค่ไหน จึงจะตามให้ทันฝุ่นที่ปลิวติดเท้ายายไปได้”
วันพุธที่ ๑๓ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๓๘ ณ สภาธรรมกายสากล (หลังคาจาก) วัดพระธรรมกาย จังหวัดปทุมธานี