นั่งธรรมะต้องใจเย็น ๆ (คิดถึงคุณยายอาจารย์ฯ)

นั่งธรรมะต้องใจเย็น ๆ   ภิกษุ : หลวงพ่อครับ ที่หลวงพ่อเล่าว่าเคยนั่งธรรมะกับคุณยายแล้วท่านบอกว่า ให้ใจเย็น ๆ ตอนนั้นหลวงพ่อฝึกอย่างไรครับ   หลวงพ่อ : ก็ฝึกอย่างพวกเราฝึกนี่แหละ ฝึกธรรมดา   ท่านสอนว่า การเห็นข้างในกับข้างนอกมันต่างกัน ข้างนอกเราเห็นได้ทันที แต่การเห็นข้างในมันต้องค่อยเป็นค่อยไป ค่อย ๆ เห็น จากไม่มีจนกระทั่งเห็นว่ามี จากเลือนรางก็ค่อย ๆ ชัดขึ้นจากชัดน้อยก็ไปชัดมาก จากชัดมากก็ยิ่งชัดมากยิ่งขึ้น   เพราะฉะนั้น ให้ทำความเข้าใจ และรู้จักกับวิธีการเห็นข้างในว่า มันเป็นแบบนี้ ก็ต้องทำแบบนี้ เมื่อเราเข้าใจมัน รู้จักมันอย่างดีแล้ว เพราะฉะนั้นเราจะไปฮึดฮัดหรือหงุดหงิดในกรณีที่ไม่ได้ดังใจมันไม่ได้ แล้วจะใช้วิธีบังคับให้ชัด มันก็ไม่ได้ผล เพราะคนละวิธีกันเหมือนเอามีดผ่าฟืนไปปอกผลไม้มันไม่ได้ หรือเอามีดปอกผลไม้ไปผ่าฟืนก็ไม่ได้ ของใครก็ของมัน   พอท่านสอนให้ทำความเข้าใจตรงนี้ ก็มาทดลองทำ ใหม่ ๆ ก็ยังไม่ค่อยได้ผล เพราะเราคุ้นกับการเห็นอะไรได้ดังใจ หรือเห็นอะไรไม่ชัด เราก็ต้องไปเพ่ง ทำตาหยี ๆ เพื่อจะให้มันชัดขึ้น ใหม่ ๆ ก็เป็นอย่างนั้นอยู่สักพัก พอไม่ได้ผลก็เลยทำแบบยาย คือ ยอมรับว่าการเห็นข้างในมันค่อย ๆ เห็น เพราะฉะนั้นเราก็ต้องใจเย็น ๆ ดูเท่าที่มีให้ดู อย่างเลือนรางเราก็ดูเลือนราง ดูเฉย ๆ ปรากฏว่าได้ผลคือ พอเราดูเฉย ๆ ใจมันก็เย็น พอเย็นมันก็หยุด พอหยุดมันก็ละเอียด พอละเอียดมันก็ชัดขึ้น ก็แค่นั้นเอง มันก็ค่อย ๆ ชัดขึ้น ๆ เหมือนเราดึงของที่อยู่ไกลให้ค่อย ๆ เข้ามาใกล้ตัวเรา หรือดึงของจากที่มืดมาสู่ที่สลัว จากที่สลัวก็ดึงมาสู่ที่มีแสงน้อย ๆ เหมือนฟ้าสาง ๆ เหมือนเราลากออกมาเรื่อย ๆ กระทั่งมาสู่ที่แจ้ง เราก็ดูไป   เพราะฉะนั้น ใจเย็นเกิดขึ้นเพราะทำความเข้าใจว่า วิธีการเห็นภายในมันเป็นแบบนี้   ๒๗ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๓๙