การคิดถึงความตายคือความไม่ประมาท
680727_การคิดถึงความตายคือความไม่ประมาท
(๑๓ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๔๖ บ่าย)
ปัจฉิมโอวาทของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตรัสสอนไว้ว่า “ให้ดำรงชีวิตอยู่ด้วยความไม่ประมาท” ซึ่งก็มีวิธีที่สามารถทำตามพุทธดำรัสได้ง่ายๆ คือ ถ้าเราคิดถึงความตายกันทุกวัน วันละสองเวลา คือ ตอนหลับตากับลืมตา หรือตอนหายใจเข้าครั้งหนึ่ง หายใจออกอีกครั้งหนึ่ง ถ้าได้อย่างนี้แล้วล่ะก็ จะทำให้เราดำเนินชีวิตอยู่ด้วยความไม่ประมาท
เพียงแค่คิดถึงความตายวันละนิด จิตแจ่มใส ก็จะทำให้เราจะรีบขวนขวายในการละชั่ว ทำดี ทำใจให้ใส ตามคำสอนของพระบรมศาสดาอย่างจริงจังทีเดียว อะไรที่จะเป็นทางมาแห่งบุญกุศล เราจะรีบกอบรีบโกย รีบตักรีบตวงกัน จึงจะถูกวัตถุประสงค์ของการมาเกิดเป็นมนุษย์
การเจริญมรณานุสติทุกวัน หรือให้เรานึกทุกวันว่า “อันตัวเรานั้นตายแน่ ๆ ” การท่องอย่างนี้ ไม่ได้แช่งตัวเราเองนะ เพราะความจริงไม่ต้องแช่งก็ต้องตายอยู่แล้ว การท่องอย่างนี้ไม่ได้เรียกว่า แช่ง แต่เรียกว่า เตือนสติ คือ เตือนสติปัญญาของเรา เราจะได้ไม่ประมาท บางทีสติปัญญาเรามี แต่เราไม่ได้เอามาใช้ มีก็เหมือนไม่มี
แม้แต่พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ท่านยังบอกพระอานนท์ว่า “อานนท์ เธอต้องคิดถึงความตายทุกลมหายใจเข้าออก”
เพราะฉะนั้น เมื่อเราจะต้องตาย เราจะต้องสั่งสมบุญกุศลเอาไว้ให้เยอะๆ เพราะเราเกิดมาทำพระนิพพานให้แจ้ง มาสลัดตนให้พ้นจากกองทุกข์ นี้เป็นเป้าหมายที่สำคัญเลยเป็นเรื่องที่เราจะต้องศึกษา แล้วจะมีแต่กำไรชีวิต
เราต้องมีวิธีเตรียมตัวตายก่อนจะถึงช่วงวิกฤติของชีวิต ซึ่งวิธีที่ดีที่สุดก็คือ ต้องหมั่นทำบุญทุกบุญให้ตลอดต่อเนื่อง ทำอย่างสม่ำเสมอในขณะที่ร่างกายยังแข็งแรง อย่าไปเสี่ยงเอาตอนใกล้ตาย เมื่อสั่งสมบุญแล้วก็ระลึกนึกถึงบุญที่ได้กระทำเอาไว้จนเคยชิน ต้องทำอย่างนี้จนเคยชิน ทำให้ติดเป็นนิสัยเลย ก็จะทำให้ใจผ่องใสได้ อย่างที่เราฝึกซ้อมจากการบ้านที่ให้ทำกันทุกวัน นี่คือวิธีเตรียมตัวพร้อมเสมอ ถ้าจะไปคอยตอนช่วงวิกฤติ มันนึกไม่ออกนะ ภาพอื่นมันแซงแรงทีเดียวนี่คือการเตรียมตัวตายอย่างถูกหลักวิชชา
ช่วงนี้เป็นช่วงเริ่มต้นของพรรษา เมื่อเรามีความตั้งใจกันอย่างนี้แล้ว ก็ขอให้วันเวลาที่มีจำกัดภายในพรรษานี้เป็นประโยชน์ต่อการประพฤติธรรมให้ดีทีเดียว เรามีสิทธิ์ตายได้ทุกวัน แต่เราก็มีสิทธิ์ที่จะเข้าถึงธรรมได้ทุกวันเหมือนกัน
ที่เราคิดว่า เราจะไปตายเท่ากับอายุขัยเฉลี่ยของมนุษย์ ๗๕ ปีนั้น เราคิดไปเองว่า เราจะมีอายุยืนยาวอย่างนั้นหรือกว่านั้น แต่ความจริงนั้น ไม่ใช่ ซึ่งเราก็ได้เห็นหมู่ญาติสนิทมิตรสหายของเรา และของชาวโลกทั่วไปที่ละจากโลกนี้ไปสู่ปรโลกด้วยวัยที่ยังไม่สมควรเลย และด้วยอาการที่ไม่สมควรด้วย บางคนยังแข็งแรงดี ไม่ได้เจ็บไข้ได้ป่วยก็ยังตายได้
เพราะฉะนั้น เราตายได้ทุกวัน อย่าประมาทกันนะ และเราก็มีสิทธิ์เข้าถึงธรรมได้ทุกวันเหมือนกัน ไม่จำเป็นต้องไปคอยตอนใกล้จะตาย ถ้าใจหยุดได้เมื่อไร ก็เข้าถึงธรรมได้เมื่อนั้น